Een goede brander is een onmisbaar attribuut op de paklijst van elke verkenner of rowanafdeling. Er zijn op het moment echter zoveel verschillende branders op de markt dat het aanschaffen van nieuwe branders nog wel eens een ingewikkelde klus kan zijn. Belangrijke aspecten zijn de verkrijgbaarheid van de brandstof en de temperatuur waarbij de brander moet functioneren. Ook de veiligheid is een belangrijk punt om rekening mee te houden. Aangezien deze aspecten verschillen per brandstof zullen we deze apart onder de loep nemen.
| Het is daarom belangrijk om de benzine in goed afsluitbare brandstofflessen te vervoeren. Een ander probleem doet zich voor bij winterkamperen of bij slecht weer. Hoewel het nooit aan te raden is kan het wel eens noodzakelijk zijn om in de tent (onder de luifel) te koken. Zeker met autobenzine is dit een gevaarlijke zaak. In autobenzine zitten namelijk benzenen en andere kankerverwekkende verbindingen, die bij onvoldoende ventilatie in de tent blijven hangen. Dit geldt zeker voor loodhoudende benzine. Dat klinkt misschien heel gevaarlijk, maar bijna alle schadelijke stoffen worden bij verbranding omgezet in ongevaarlijke gassen. Als je op de hoogte bent van dit gevaar en er rekening mee houdt zul je er nooit problemen van ondervinden. Zorg dus dat je altijd kookt in een goed geventileerde ruimte, liefst in de open lucht. Veel benzinebranders zijn niet zo dol op autobenzine omdat deze toevoegingen als smeermiddelen en lood bevat. | |
De branders kunnen hierdoor verstopt raken. Het beste voor de brander zijn de kookpuntbenzines of zoals de Engelsen zeggen 'white gas'(Coleman Fuel, wasbenzine e.d.) maar deze zijn dan ook een stuk duurder. Loodvrije benzine is dan een geschikt alternatief. Een groot voordeel van koken op benzine is dat (loodvrije)benzine in Europa bijna overal te verkrijgen is. Dat is ook wel nodig, want als je met het vliegtuig weg gaat is het verboden om lege of volle benzineflessen mee te nemen. Zelfs je lege benzinebrander kan in beslag worden genomen. Hou daar dus rekening mee!
 |
||
|
||
 |
Petroleum
| Hoewel petroleum een veiliger brandstof is dan benzine is petroleum minder goed verkrijgbaar. Een ander nadeel van deze brandstof is dat de brander relatief lang moet worden voorverwarmd en dat de vlam roet zolang de brander nog niet op temperatuur is. Als het vriest kan het voorverwarmen van de brander een probleem zijn. Toch is petroleum dan uit veiligheidsoverwegingen te prefereren boven benzine omdat onder de luifel het brandgevaar kleiner en de giftige uitstoot minder is. Petroleum is niet de meest efficiente voorverwarmvloeistof. Voor extremere omstandigheden is het daarom raadzaam om methanolhoudende voorverwarmpasta o.i.d. mee te nemen. Veel spiritusbranders zijn vrij zwaar. Dit maakt ze voor hikes of looptochten minder geschikt. |  |
Gas
Het koken op gas heeft veel voordelen. Het is zeer eenvoudig in het gebruiken en het brandt schoon. Geen gemors met vloeistof, geen roetende vlam en geen vieze pannen. Ook is gas erg veilig. Gas is weliswaar zeer explosief (meer dan alle andere brandstoffen) maar de kans op lekkage bij gasbranders is zeer gering. Toch moet je op een aantal punten letten bij het gebruik van gas. Ten eerste moet de fles niet te heet worden. Zorg dus voor een goede ventilatie en zet je windscherm niet rondom de fles. Bij typen waarbij het tankje los staat van de kop kan er een steekvlam ontstaan als de fles omvalt, zorg dus dat de fles stevig staat. Een ander punt waar je op moet letten is dat naarmate de gasfles leger raakt de druk waarmee het naar buiten komt zal afnemen. Is de tank voor tweederde leeg, dan zal het koken ongeveer twee keer zo lang duren als met een volle tank. Het gas waarop de branders branden is butaan of een mengsel van butaan en propaan. Als het vriest kun je op butaan (op zeeniveau) niet koken. Des te meer propaan aan het butaan is toegevoegd, des te lager de temperatuur waarbij de brander nog functioneert. Dat toch veel alpinisten kiezen voor gas komt door het feit dat op grotere hoogte (door de afnemende druk) het gas makkelijker uit de fles komt. In Europa is gas (Camping Gaz) goed verkrijgbaar. Buiten Europa kan het nog wel eens een probleem zijn. Tip: in de kou kun je een gasfles voorverwarmen in je slaapzak om hem wat beter te doen functioneren.
Erg bekend: de blauwe CampingGaz flessen.
Spiritus
Spiritusbranders zijn zeer eenvoudige, betrouwbare branders. In feite is deze brander een bakje spiritus waar op een of andere manier een pan op staat. De brander is geruisloos, veilig en ongevoelig voor wind. Helaas is de brander wel traag en moeilijk te regelen. Het afstemmen van de vlam doe je door het schuiven van een klepje over het bakje met spiritus. Spiritus is een mengsel van water en alcohol. Er worden twee soorten alcohol gebruikt: ethanol (zoals in sterke drank) en methanol. Methanol is een zeer gemeen gif wat vroeger in brandspiritus werd gedaan om het ondrinkbaar te maken. Normale brandspiritus (80% ethanol en 20% water) is het veiligste, maar is trager dan methanolhoudende spiritus. Omdat methanol niet zo vluchtig is zijn de dampen normaal gesproken geen probleem. Brandgevaar is ook geen probleem en van steekvlammen zul je helemaal geen last hebben. Een nadeel voor de trekker is echter dat je veel meer brandstof nodig hebt dan voor bijvoorbeeld een benzinebrander. Je zult dus met meer voorraad moeten slepen. In Scandinavie is heel goed aan spiritus te komen. In de rest van de wereld is het echter moeilijker.
 |
 |
|
|
Heb je iets toe te voegen aan deze tekst, of wil jij zelf een artikel insturen, mail dan naar scoutfiles@scoutquest.com |
||
 |
 |